Badem Çeşitleri ve Badem Çeşit Seçimi

Badem Çeşit seçiminde yöremizin ilkbahar geç donları zamanı çok önemlidir. İlk bahar geç donları dikkate alınarak seçim yapılmalıdır

İyi bir badem çeşidinde bulunması gereken özellikler :

-Ağacın gelişmesi kuvvetli olmalıdır.
-Ağaçlar bol miktarda çiçek açmalıdır. Çiçeklenme bölgenin iklim koşulları ile uyumlu olmalıdır. Diğer çeşitlerle döllenebilmelidir.
-Bol ve kararlı ürün vermelidir. Meyveler aynı zamanda olgunlaşmalıdır.
-Kolay hasat edilebilmeli ancak rüzgar etkisiyle kolayca dökülmemelidir.
-Yeşil kabuğun kavlaması kolay, ikiz iç oranı düşük olmalıdır.
-İç randımanı ve iç badem kalitesi yüksek olmalıdır.
-Çeşitli hastalık ve zararlılara dayanımı iyi olmalıdır.

Yukarıdaki özelliklerin hepsini bir arada taşıyan mükemmel çeşit henüz bulunamamıştır. Bununla birlikte söz konusu özelliklerden bazılarına sahip olan çeşitler günümüzde ticari olarak başarılı bir şekilde yetiştirilmektedir.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığının “meyve çeşit tescil listesinde” ülkemizde ıslah edilmiş olan badem çeşitleri ile bazı yabancı çeşitler yer almaktadır. Bahçelere dikilecek fidanlar mutlaka “sertifikalı” olmalıdır. Fidanların istenilen çeşitlerden olması (ismine doğru olması) için rasgele değil, bilinen kuruluşlardan ve güvenilir fidancılardan satın alınmasına dikkat edilmelidir. Tarım Kuruluşlarınca verilen fidan desteğinden yararlanabilmek için satın alınacak fidanların ülkemizde tescilli çeşitlerden ve sertifikalı olması koşulu vardır.

Badem çeşidi için önceden yapılmış bir tercih yoksa, mutlaka bahçe kurulacak yere en yakın tarım kuruluşunun veya ziraat fakültesinin ya da meyvecilik uzmanlarının görüşü alınmalıdır. Zira, ülkemizdeki iklim ve toprak koşulları bölgelere göre büyük farklılık gösterdiğinden üretim yapılacak bölgeye uygun çeşitlerin seçilmesi ve yetiştirilmesi büyük öneme sahiptir.

Son yıllarda, yukarıdaki tescil listesinin içinde bulunmayan bazı badem çeşitlerinin fidanları da ithal edilmeye başlanmıştır. Ancak, ithal çeşitlerin ülkemizdeki performansları hakkında yeterli araştırma ve deneyim bulunmamaktadır. Bazı ziraat fakülteleri ve tarımsal araştırma kuruluşları Anadolu'nun değişik iklim ve toprak koşullarında söz konusu badem çeşitlerini denemeye almışlardır. Gelecek yıllarda bu çeşitlerin ülkemiz koşullarına uygunluğu (adaptasyonu) hakkında bilimsel bulgular yayınlanacaktır.

Badem ağaçları ilkbaharda erkenden uyandığı için çiçekleri donlardan zarar görebilir ve ayrıca karşılıklı tozlanma sorunları nedeniyle az meyve tutabilir. Bu bakımdan yetiştirilecek badem çeşitlerinin özellikle “geç çiçeklenme” ve “kendine verimlilik” özelliklerini taşıması çok istenir. Kendine verimli badem çeşitlerinin ağaç başına ya da dekara veriminin daha yüksek olduğu da bildirilmektedir. Geç çiçeklenen bazı badem çeşitleri ülkemizde tescilli olup bunların fidanları sertifikalı olarak üretilmektedir; fakat hem geç çiçeklenen hem de kendine verimli olan çeşitler henüz ülkemizde tescilli değildir. Bu iki özelliği taşıyan çeşitler yurt dışında patentli olduğundan yerli fidanlıklar bunları sertifikalı olarak üretememektedir. Bu çeşitlerin de Tarım ve Köyişleri Bakanlığının tescil listesine alınması halinde ülkemizde badem üretimi daha kolay gelişebilecektir. Mevcut durumda, ülkemizde tescilli olan geç çiçeklenen badem çeşitleriyle karşılıklı tozlanmaya da önem verilerek çok verimli ticari bahçeler kurulmaya başlanmıştır.Bazı ticari badem çeşitlerinin sert kabuklu meyvelerinin (üstteki sıra) ve iç bademlerinin (alttaki sıra) görünümü. Satın alacağınız fidanların çeşitleri mutlaka "ismine doğru" olmalıdır. Bahçeye dikilen fidanların hepsi tutmayabilir. Ancak dikilen fidanların normalden daha fazlasının tutmaması durumunda (% 5'den daha fazla) yitirilen fidanların ertesi dikim sezonunda "bedelsiz olarak" yenilenmesi için fidancılardan yazılı bir garanti istemek akıllıca bir davranış olur .

Badem çiçeklerinin tozlanmasını bal arıları sağlar. Arılar çiçek tozlarını çiçekten çiçeğe ve ağaçtan ağaca taşıyarak meyvelerin oluşması için gerekli olan döllenmeyi gerçekleştirir. Bu yüzden badem bahçeleri ister kendine verimli ister karşılıklı tozlanma gerektiren çeşitlerden kurulu olsun, iyi bir verim elde etmek için yeterli sayıda arı kovanı bulundurulması gerekir.

Badem Çeşitleri;

Ferraduel Badem ;

Agaç gelisimi ortanın üzerindedir.Çiçeklerini çok geç açtıgından dolayı erken donların bulundugu bölgelerde tercih edilmelidir.Agaç gelisimi hızlı oldugundan erken meyveye yatar, meyveyi bol verir Ferragnes badem agacı ile aynı zaman aralıgında hasat edilir. Sert kabuklu ve dis badem grubundan olup iç randıman % 28 dir. Ýç bademler çok iridir. Tozlayıcısı Ferragnes ve Texas dır.


Ferragnes Badem;

Ferragnes Badem Fransız orijinlidir. Bir “Cristomorto X Ai” melezlemesinden elde edilmiştir ve atalarının en olumlu özelliklerini almıştır: Ağaçlar çabuk meyveye yatar.Bol ve kararlı verimlilik, geç çiçeklenme, yüksek iç randımanı (%40), çift tohumların olmayışı ve paketlemeye uygun iri ebatlı bademler.olması nedeni ile en çok tercih edilen çeşitlerin başındadır.GF 677 (Peache Amnedier) ANACI
Şeftali ve badem melezi olan bu anaç Fransa’da INRA Araştırma Enstitüsünde geliştirilmiştir.Özellikle Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır Kuvvetli gelişen bir anaç olup 5x4m yada 5x3m dikim mesafesi uygulandığı gibi V yada Y terbiye sistemlerinde 5x2,m dikim uygulanabilir. Kireçli ve kısıtlı sulama şartlarına sahip topraklarda şeftali ve bademler için ideal bir anaçtır. Şeftali ağacı sökülen yere hemen şeftali fidanı dikilemezken GF 677 anacı üzerinde şeftali fidanı dikilebilir. Tüm şeftali, nektarin ve badem çeşitleri ile aşı uyuşması iyi olup verim yönünden üzerindeki çeşidi olumlu etkiler.Odun ve yeşil çeliklerle çoğaltım zor olup en uygun çoğaltım yöntemi doku kültürüdür. Ağır, taban suyu yüksek, havalanması iyi olmayan toprakları sevmez.


Nonpareil Badem;
Eller kırılabilen nonpareil badem , Kuzey Amerika da badem bahçesi tesisinden çok kullanılan badem fidanı ırklarının başında gelir.
Nonpareil Badem Kaliforniya’da mevcut çeşitlerin en iyisi olarak kabul edilir. El Bademleri grubundadır. Kabuk çok ince iç kalitesi yüksektir. İç randımanı % 60–70 çift badem oranı % 5–10 dur. Nonperial badem ağacı kuvvetli verimliliği iyidir. Mart ortasında çiçeklenir. Eylül başında hasat edilir. İç randıma yüksek olup kabuğunun çok ince olmasından dolayı meyvede kimyasal ilaç kalıntısı kalmamasını dikkat edilmeli ve yine kabuk inceleğinden dolayı kuşla olan mücadele iyi yapılmalıdır.Nonpareil badem iç randıman %70 yakın olup ikiz meyve oluştuması maksimum yüzde 10 dur.. Ağaç geliişimi orta düzeyde ,meyve verimliliği iyi, badem ağacının hastalıklara karşı mukavemeti zayıftır.Elle kırıbilen (halk arasında fıstık bademi olarakta adlandırılıyor)bir badem olmasından dolayı pazarlaması kolaydır.

Çağla badem üretimi yapılacaksa Akdeniz ikliminin olduğu, denize yakın yerler seçilmeli, erken çiçeklenen çeşitlerle bahçe kurulmalıdır. Ülkemizde kaliteli çağla badem Nurlu çeşidi ile üretilmektedir.
Badem üretimi için çeşit seçiminde bölgemiz için adaptasyon denemesi yapılmış çeşitleri kullanmamız gerekmektedir.
Kısıtlı sulama koşullarda, taban arazide badem 2. yıldan itibaren meyve vermekte, 6 yaşında Ferragnes çeşidinden dekara 573 kg ürün alınmaktadır .
Kısıtlı sulama koşullarında, taban arazide 10 yaşındaki bahçede elde edilen sonuçlara göre Gaziantep’te Ferraduel, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta Ferragnes çeşitleri en iyi sonuçları vermiştir .
Ferragnes ve Ferraduel çeşitleri verimli, geç çiçeklenir ve ikiz iç oranı düşüktür. Birbirinin tozlayıcısı olan bu çeşitlerin ikisi de bahçede bulundurulmalıdır

Yorumlar

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Son yorumlar