Cevizlerde Görülen Hastalık ve Zararlılar

Cevizlerde görülen en yaygın hastalık Karaleke , zararlı ise iç kurdudur. Şubat ayı içersinde %1.5-2’lik Bordo bulamacı ile bütün gövde ve dallar yıkanmalı, yere dökülmüş olan yapraklar , kurumuş dallar toplanarak yakılmalıdır. Mantar enfeksiyonuna karşı Mayıs ve Hazinan aylarında koruyucu olarak iki ilaçlama yapılmalıdır.(%0,5 lik bakırlı ilaç).

Meyveler can eriği iriliğini alınca Haziran ayı içersinde atılacak bakırlı ilaç ile iç kurduna karşı insektisit de tatbik edilmelir.Yine Temmuz ayının başında ve sonunda kabuk sertleşmeden önce 2 defa fungusit ve insektisit karışımı tatbik edilmelidir.

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE ÇOK ÖNEMLİ TEHDİT

AĞAÇ SARI KURDU (Zeuzera pyrina)

Meyve yetiştiriciliğinde (başta elma- armut, erik, kiraz ve zeytin olmak üzere) görülen Ağaç Sarı Kurdu, ceviz yetiştiriciliğinde de görülebilen önemli tehdit unsuru zararlılardan biridir. Bu zararlı, ülkemiz ceviz yetiştiriciliği için şu an, birçok hastalıktan (CLRV gibi) daha önemli bir tehdit olarak kendini göstermektedir.

Bilindiği gibi ülkemiz ceviz yetiştiriciliğinde son yıllarda kayda değer pozitif gelişmeler görülmektedir. Bu gelişmelerle birlikte maalesef bazı olumsuz durumlarda da ortaya çıkmaktadır. Anadolu da Ceviz yetiştiriciliği yapılan bir çok bölgeden, ağaç sarı kurdu ile ilgili şikayetlerde de artışlar görülmektedir.

Yani ülkemiz ceviz yetiştiriciliği için önemli tehditlerden biri maalesef AĞAÇ SARI KURDUNUN verdiği zararlardır. Mutlaka önlem alınmalı mutlaka mücadele yapılmalıdır.

Genel anlamda ülkemizde “Mayıs sonu- Haziran sonu” arasındaki dönemlerde kimyasal olarak, diğer dönemlerde kültürel olarak yapılacak mücadele ile önemli tedbirler alınmış olacaktır.

Aksi halde ceviz bahçelerinde önemli sıkıntılar hatta ağaç ölümlerinin görülmesi içten bile değildir.

CLRV (Kiraz Yaprak Kıvırcık Virusu)

Son günlerde ceviz yetiştiricilerini ve fidan üreticilerini tedirgin eden önemli bir konu CEVİZDE “CLRV” var mı etkisi nedir? Anadolu cevizi (Juglans regia) için tehlikelimi ? Bütün cevizlerde görülebilirmi? Amerikan Fransız veya Anadolu cevizlerine has bir hastalık mı, bütün ceviz çeşitlerinde görülebilirmi?

Ülkemiz cevizciliğinin geleceği açsından oldukça önemli bir konu çünkü, kulaktan kulağa dolaşan eksik yada bazı kirli bilgiler, zihinleri fazlasıyla karıştırmaktadır. Eskilerin dediği gibi şuyuu vukuundan daha beter (etkili) hale gelebilir.

Bu yüzden konuyu kamuoyu ile paylaşmayı ve bazı açıklamalarda bulunmayı bir ceviz ıslahçısı olarak kendime bir borç bildim

CLRV ,

Bir Amerikan bitki hastalığı değildir,

Amerikan orjinli ceviz çeşitlerine has bir virus hastalığı da değildir.

“CLRV” adı gibi, Kiraz – Vişne, Zeytin, Huş ağacı, Kara ağaç ve Ceviz gibi bitkilerde görülebilen virus hastalığıdır. Otsu bitkilerle yoğun olmak üzere ağaç formu bitki materyalleri ilede taşınır.

YANİ GENEL ANLAMDA CEVİZİN GENELİNDE GÖRÜLEBİLME İHTİMALİ OLAN BİR HASTALIKTIR.

Özellikle Juglans regia türü haricindeki diğer türlerin ve paradox anacının kullanıldığı durumlarda hastalığın görülebilme ihtimali daha yüksektir. Amerika ve Fransa da değişik anaçların kullanıldığı ceviz bahçelerinde CLRV virus hastalığına rastlanıldığı ve dayanıklı anaçlar üzerinde çalışmaların yapıldığı bir çok araştırıcı tarafından bildirilmektedir (Germain, 2001; Mc Granahan ve Catlin, 1987).

CLVR hastalığına Juglans regia nın (Anadolu cevizi) mukavim olduğu bir çok çalışma ile ortaya konulmuştur. Ülkemizde de anaç olarak Juglans regia dan başka hiçbir anaç kullanılamamaktadır. Bu yüzden ülkemizde yapılan ceviz yetiştiriciliğinin bu hastalık bakımından şanslı olduğu ortadadır. Yani ülkemizde üretilen ceviz materyallerinde bu hastalığın olma ihtimali oldukça düşüktür. Bundan dolayı ülkemiz ceviz üreticisi ve yetiştiricilerinin “ bakanlık talimatlarına göre yapılan yetiştiricilikten ve üretilen fidanlardan dolayı müsterih olmaları gerekir.

AKÇA ya göre “Anaç olarak J. regia (Anadolu cevizi) kullanıldığı zaman siyah çizgi (CLRV) riski bulunmamaktadır. Ayrıca Türkiye de J nigra ve paradox anaçları bulunmadığı için, siyah çizgi hastalığı (CLRV) ülkemiz için bir sorun teşkil etmemektedir. (Bknz, “Ceviz Yetiştiriciliği Kitabı “Prof. Dr. Yaşar Akça ” sayfa 307, baskı yılı 2012).

T. C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2009 yılında yaptığı yeni yönetmelik değişikliği ile Türkiye de üretilen tüm meyve ve bitkisel materyallerin bitki sağlığı açısından temiz olması için yeniden yapılanma için talimatlar içeren yönetmelik değişikliği yapmıştır. Bu yeni yönetmelik çerçevesinde bitkisel üretim faaliyetlerinin “özellikle ismine doğruluk ve bitki sağlığı” açısından tamamen yeniden yapılanması için çok önemli tedbirler alarak uygulamaya koymuştur.

Yani bitkisel üretim konusunda çalışan tüm kurum ve kuruluşları alt yapılarını yeniden talimatlara uygun olarak kurulmaktadır. Kurulan tüm alt yapılarda başta hastalık ve zararlı olmak üzere tüm organizmalardan temiz olması için tüm analiz ve işlemler bakanlığın ilgili birimi tarafından yürütülmektedir. İlgili yönetmeliğe uymayan yada yenilikleri yerine getiremeyen tüzel veya resmi hiçbir kurum bitkisel üretim alt yapısına sahip olamamaktadır. Yani bitkisel üretim ve dağıtımı yapamayacaklardır.

Bu yüzden 2009 yılından sonraki bitkisel üretim çalışmalarına göre bakanlığın listesine göre analiz ve kontroller yapılmaktadır. Bakanlık daha alt yapıdan tüm bitkisel materyallerin temiz olması için gerekli kuralları koymuştur.

KSÜ Ziraat Fakültesi tesciline ve ıslahçı haklarına sahip olduğu 4 ceviz çeşidi için (MARAŞ 18, SÜTYEMEZ 1, KAMAN 1, ve CHANDLER) bakanlık denetiminde ve gözetiminde 1, 2 ve 3 nolu anaçlık- kalemlik damızlık parsellerini tesis ederek Türkiye ve dünya ceviz üreticilerinin hizmetine sunmuştur. Bitkisel üretime yönelik kurulan kalemlik parsellerinde yönetmelik gereği tüm inceleme ve tetkikler zamanında yapılarak rapor edilmiş ve 1,2 ve 3 nolu üretim (kalemlik) parselleri kurulmuştur.

KSÜ Ziraat Fakültesine ait bitkisel üretime yönelik bu kalem ve anaçlık parsellerinde periyodik yıllık bakım ve kontroller uluslar arası kurallara uygun bir şekilde, bakanlığın ilgili birimlerince yapılarak kayıt altına alınmaktadır. Ayrıca rutin incelemeler dışında hastalık ve zararlı organizmalar için Fakültemiz ilgili birimi tarafından da sık sık kontroller yapılmaktadır.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet SÜTYEMEZ

Yorumlar

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Son yorumlar