Portakal Çeşitleri ve Özellikleri

Portakallar; turunçgil üretimlerinin yaklaşık %50’sinioluşturmaktadır.
Washington Navel grubu portakallar çoğunlukla sofralık tüketim için üretilirken, meyve suyu sanayisi için Valencia grubu portakallar üretilmektedir.Washington Navel grubu portakalların üretim öncesi ve sonrası kaliteli portakal çeşitlerimiz olmadığı için portakal üretim sezonu bu grupla açılıp Valencia grubuyla kapanmaktadır. Az miktarda da olsa Taracco, Moro (Kan Portakalı), Shamoti (Yafa Portakalı), Hamlin, Alanya dilimli, Finike Yerli (sofralık ve usarelik bir çeşittir) portakalları üretilmektedir.Önemli bazı portakal çeşitleri ve özellikleri aşağıda kısaca verilmiştir.

Washington Navel Portakalı

Akdeniz Bölgesinde bilinen en eski göbekli portakal çeşididir.Göbekli portakallar
grubunun temelini oluşturan bu çeşit,Brezilya'da doğal mutasyon sonucu ortaya çıkmıştır.
Ağaç tacı yuvarlak ve orta büyüklüktedir.Meyveler ağaç üzerinde düzgün bir dağılıma sahiptir.Verimlidir ve genellikle periyodisite göstermez.

Göbekli portakallar grubunun temelini oluşturan Washington Navel çeşidi, Brezilya’nın Bahia yöresinde Celesta portakal çeşidinden doğal mutasyon sonucu oluşmuştur. 1945 yılında Kaliforniya’dan Antalya Narenciye Araştırma İstasyonuna getirilmiş ve buradan Türkiye’ye yayılmıştır.Orta erkenci bir çeşittir.Aralık sonu Ocak ortasında olgunlaşır. Meyveler genellikle yuvarlağa yakın şekilli olup göbeklilik durumu orta ile iri arasında değişebilmektedir.
Meyve eti sıkı, oldukça sulu ve çok lezzetli önemli bir sofralık çeşittir.
Olgunlaşma tarihi bakımından bölgeler arasında 2-3 haftalık fark olabilir.
Partenokarp olması nedeniyle şiddetli soğuk, sıcak veya kuru rüzgârlar önemli meyve dökümü meydana getirebilirler.Muhafaza ve taşımaya elverişli bir çeşittir

Meyve kabuğu;koyu portakal renginde,hafif pürüzlü, orta ince kalınlıktadır.
Kabuk meyve etine sıkı bağlıdır.Meyveler, yuvarlak ve yuvarlağa yakın şekilde olup stil ucunda değişen büyüklükte bir göbek bulunur.
Meyve eti portakal renginde, gevrek, aromalı ve lezzetli bir çeşittir.Genelde çekirdeksizdir;ancak nadiren 1-2 çekirdeğe rastlanır.
Ülkemizin çok lezzetli, standart sofralık çeşitlerinden birisidir.Parent Washington Navel, Atwood, Fisher ve Thomson gibi tipleri mevcuttur

Valencia Late Portakalı

İspanya menşeli doğal mutasyon sonucu oluşmuş bir portakal çeşididir.Güçlü ağaç yapısına sahiptir. Ağaçları Washington Navel’den daha büyük ve geniş fakat dikenlidir.Ağaçları dayanıklı,geniş, yuvarlak taçlı ve yüksek verimlidir ancak periyodisiteye eğilimi vardır.Meyve ağaç üzerinde kalitesini kaybetmeden 4 ay süreden daha fazla kalmaktadır. Hem sofralık hem de sanayiye elverişli bir çeşittir.Değişik ekolojik koşullara çok iyi uyum sağlayabilen bir çeşittir. Depolama ve taşımaya çok uygundur.Sıcağa en dayanıklı portakal çeşididir. Meyve kabuğu incedir, meyveleri orta büyüklüktedir, aromalı, lezzetli ve yüksek kalitelidir.Şeker miktarı % 11,05, asit miktarı % 1,62 ve şeker /asit oranı 6,962dır.Meyve dilim zarları sert ve kalındır.Kalitesini kaybetmeden yaz boyunca ağaç üzerinde kalabilir sadece kabuk rengi tekrar yeşerebilir.Ancak ağaçtan ne kadar geç toplanırsa bir sonraki yıl oluşan ürün o kadar küçük olur.

Lane Late Göbekli Portakalı

Lane Late göbekli portakalı: Avustralya kökenlidir. 1950 de Washington Navel çeşidinden mutasyonla elde edilmiştir. Ağaç özelliği bakımından Washington Navel’ e çok benzer, ayırt etmek mümkün değildir. Meyve özellikleri de çok benzemektedir. Yalnız Lane Late’de kabuk biraz daha düz, göbek daha küçük ve daha az çıkıktır. Meyvesi Navelate’den daha yuvarlaktır. Meyve kabuk rengi sarımtıraktır. Meyve yarılmaları görülebilmektedir. Meyve iç kalitesi çok iyidir. Soyulması çok zordur. Önemli bir özelliği meyve suyunda limonin içeriğinin düşük olmasıdır. Bununla beraber daha geç olgunlaşır, renk 4-8 hafta kadar daha geç gelişir. Washington Navel’ in olgunluğunun en üst noktaya ulaştığı Ocak ayında Lane Late düşük asit ve şeker nedeniyle meyve eti bir dereceye kadar olgunlaşmamıştır. Ocak–Mart arası olgunlaşıp hasat edilir. Fakat GA (Gibberellik Asit) uygulamaları ile Yaz ortası hatta sonrasına kadar ağaçta kalabilir. Ancak kabukta kalınlaşma, hasat geciktiğinde yeniden yeşillenme, SÇKM/asit oranında düşme görülür. İspanya’da yaygındır. En büyük dezavantajı özellikle iç bölgelerde meyve etinin sert lifli yapısıdır. Geç olgunlaşmasına rağmen, zor soyulması ve sert lifli yapısı yetiştiriciliğini sınırlandırmaktadır

Meyveler ağaç üzerinde kalitesini kaybetmeden uzun süre kalabilir.Göbekli
portakallar içerisinde hasat dönemini geniş bir zamana yaymak için kullanılabilecek çeşitlerden birisidir.
Hasat dönemi ocak-nisan aylarıdır. Washington Navelden iki ay geç,Valencia ile aynı dönemde hasat edilebilir. İspanya ve Avustralya'da bu çeşitten iyi ve kaliteli bir ürün alınırken, Güney Afrika'da meyvelerin yeşil kalması,düşük usare miktarı,kabuk yağının fazla oluşu ve meyve dilimlerinde beyaz albedo tabakasının fazla kalışı gibi istenmeyen özellikler göstermiştir.
Avustralya'da yaygın olarak yetiştirilmekte olup Navel grubu portakalların %50'sini oluşturmaktadır.Ülkemizde henüz adaptasyon çalışmaları
yapılmamıştır. Çekirdeksizdir.

Valencia Portakalı

Doğal mutasyon sonucu oluşmuş İspanya kökenli bir portakal çeşididir.Türkiye'ye ilk defa 1936 yılında İtalya'dan getirilmiştir. Turunçgil yetiştiricisi ülkelerde en başta gelen portakal çeşidi olup son yıllarda ülkemizde de yetiştiriciliği hızla artmaktadır.
Meyve kabuğu sarı-portakal renginde, hafif pürüzlüdür.Kabuğun ete bağlılığı orta
derecededir.Genelde dilim zarları kalıncadır.Muhafaza ve taşımaya elverişlidir. Usare bakımından zengin aromalı ve kalitelidir.Bu nedenle hem sofralık hem de sanayiye elverişli bir çeşittir.Meyveler hafif oval yuvarlaktır.Az çekirdeklidir.

Ağaçları dayanıklı,geniş,yuvarlak taçlı ve yüksek verimlidir.Ancak,periyodisite
eğilimi vardır. Geçci olan bu çeşit mart,nisan ayında olgunlaşır. Meyveler ağaç üzerinde uzun süre kalabilir.Değişik ekolojik koşullara çok iyi uyum sağlayan bir çeşittir.Sıcağa en dayanıklı portakal çeşididir.Benny,Campbell,Cutter, Delicia, Delta, Frost, Hughest,Midknight, Olinda,Rohde Red,Valencia Late gibi birçok alt çeşidi vardır.Midknight ve Delta çeşitleri oldukça kaliteli olup, ayrı çeşitler olarak adlandırılmaktadır.

Midknight Valencia Portakalı

Midknight Valencia: Orijini tam olarak bilinmemektedir. 1927’de Güney Afrika’da A.P. Knight tarafından erkenciliğinden dolayı fark edilmiş ve 1970‘li yıllara kadar pazar değeri anlaşılamamıştır. Ağaçları diğer Valencia’lara göre daha yavaş büyümekte ve birçok anaçla uyuşmada aşı noktasında belirgin bir aşırı büyümeye sahip olmaktadır. Bakır noksanlığına hassastır. Valencia portakalına göre soğuğa daha dayanıklıdır. Meyve suyu miktarı yüksek, iri meyveli, çok iyi bir aroma ve tohumsuza yakın bir çeşittir. Valencia’lardan 2 ila 4 hafta kadar erken olgunlaşmaktadır. Meyve kabuğu kalın, soyulması zordur. Kabuktaki eterik yağ miktarı fazladır.

Yafa ( Shamouti, Oval ) Portakalı

İsrail'de Beledy olarak isimlendirilen bir yerli portakaldan doğal mutasyon ile oluşmuş bir çeşittir.Meyve kabuğu sarı-portakal renginde ve pürüzlüdür. Ekolojiye bağlı olarak kabuk kalınlığı değişebilir. Meyvenin sap tarafındaki kabuk kısmı daha kalındır.
Kabuğun meyve etine bağlılığı orta derecededir. Uygun ekolojik koşullarda çok üstün tat ve aromalı,sulu gevrek meyve etli, dilim zarları ince meyveler verir. Sofralık standart bir çeşittir.Muhafaza ve taşımaya elverişlidir.
Meyve şekli hafif oval ile oval arasında değişir.Az çekirdeklidir (2-3 adet).Çok verimli fakat periyodisiteye eğimlidir.Meyveler ağaç üzerinde bir örnek dağılım gösterir.Ağacı iri ve piramidal taç oluşturur. Budamaya karşı oldukça duyarlılık gösterir.
Orta mevsim portakalıdır.Ocak sonu - şubat ortalarında olgunlaşır.Genellikle İsrail,Kıbrıs ve Türkiye'de Mersin yöresinde üretimi yapılmaktadır.
Üstün kaliteli sofralık bir çeşit olmasına rağmen, periyodisite göstermesi, kaliteli meyve elde edilmesinde ekoloji seçici oluşu gibi olumsuz özelliklerinden dolayı,Navel grubu portakallar karşısında öneminikaybetmektedir.

Moro Portakalı

Ülkemize 1936 yılında getirilmiş Sicilya kökenli bir İtalyan kan portakalıdır.
Meyve kabuğu hafif pürüzlü,kabuğun ete bağlılığı ve meyve et tesktür orta, kendine özgü kokusu olan çok lezzetli bir çeşittir.En erkenci renkli portakaldır.
Verimli,az çekirdekli ve kolay soyulabilen bir çeşittir.Aralık ortalarından itibaren olgunlaşmaya başlar.Olgunlaştıktan sonra ağaç üzerinde uzun süre kalabilme özelliği yoktur.

Taracco Portakalı

İtalya kökenli bir kan portakalıdır.Meyveler yuvarlak oval şekilli,orta iriliktedir.Meyve etinde renklenme orta koyulukta ve çizgiler halindedir.Usare miktarı yüksek aromalı bir çeşittir.Çekirdeksiz verimli bir orta mevsim portakalıdır.Aralık-ocak aylarında olgunlaşır.Olgunlaştıktan sonra meyveler ağaç üzerinde bırakılırsa şiddetli dökümler görülür. Muhafazaya elverişlidir.Kan portakalları içerisinde en kaliteli olanıdır.Ekolojik yönden seçici olması ve olgunlaştığı zaman fazla döküm yapması sebebiyle ülkemizde çok fazla yaygınlık kazanmamıştır.

Alanya Dilimli Yerli Portakal

Kökeni üzerinde kesin bir bilgi bulunmayan Alanya ve yakın çevresinin ekolojisi
dışında özelliklerini kaybeden yöresel yerli portakal çeşididir.Türkiye'de sadece Alanya ve çevresinde yetiştirilmekte, günümüzde giderek önemini yitirmekte ve yeni dikim alanlarında yer alamamaktadır.Kabuk,açık portakal rengindedir.

En önemli özelliği, kabuk üzerinde sap tarafından stil ucuna doğru 4-8 arasında
değişen sayıda olukların bulunmasıdır. Kabuk kalınlığı 4,06 mm'dir.Olgunluk ilerledikçe kabuk kalınlığı incelir.Kabuk hafif pürüzlü, kabuğun ete bağlılığı gevşek, meyve eti koyu portakal renginde ve çok suludur.Meyveler küçük veya orta büyüklükte ve yuvarlak şekilli,genişliği 68,59 mm, uzunluğu 69,71 mm, ağırlığı 162,36 g'dır.Usare miktarı % 41,93, suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) % 11,11, titre edilebilir asit miktar (A) % 1,51,SÇKM/A oranı 7,51 'dir. Meyve başına 0.23 çekirdek düşer.
Verimlidir fakat mutlak periyodisite gösterir.Ağaç tacı, gençlik döneminde dağınık ve dikine büyür; olgunlukta ise,yuvarlak taç yapar. Bilinen portakal çeşitleri içinde kirece en dayanıklısıdır.Partenokarpiye eğilimi oldukça fazladır. Orta mevsim çeşididir.Alanya koşullarında ocak ayı içerisinde
olgunlaşır.

Şeker Portakal Yerli Portakal

Kökeni bilinmeyen asitsiz bir yerli portakal çeşididir. Meyve rengi soluk-sarıya
yakındır.Meyvelerin değişik görünüşlerinin çekiciliği yoktur.
Meyveler küçük-orta büyüklükte, usare tulumcukları çok belirgin,sulu,aroma ve kalitesi iyi bir çeşittir.Meyve ağırlığı 131,96 g, uzunluğu 62,77 mm, genişliği 63,87 mm'dir.Kabuk kalınlığı 4,11 mm'dir.
Meyve başına düşen çekirdek sayısı 2.09 adettir.Usare miktarı % 43,74, suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) % 10,99, titre edilebilir asit miktarı (A) % O,22'dir.Kasım ayı başlarından itibaren olgunlaşmaya başlar.Yerli pazarlarda tüketilir.

Finike yerli Portakalı

Orta geççi, meyveleri genellikle orta büyüklükte ve yuvarlak şekilli, stil ucu mühürlü, ince kabuklu, çekirdekli, periyodisiteye eğilimi olan verimli, sulu, aroma ve kalitesi yüksek, taşımaya elverişli, sofralık ve usarelik bir çeşittir.
Sanguinelli

İspanya kökenli bir kan portakalıdır.Meyveler yuvarlak oval şekilli,küçük-orta
iriliktedir. Meyve eti parçalı renklidir.Usare miktarı %27 civarındadır. Çekirdeksiz sayılabilecek bir orta mevsim portakalıdır.Ocak-şubat aylarında olgunlaşır.Olgunlaştıktan sonra meyveler ağaç üzerinde fazla bekletilmemelidir.

Fukumoto Portakalı

1983 yılında Japonya’da S. Fukumot tarafından geliştirildi.Hasat zamanı kasım-aralık aylarıdır. Erkenci bir portakaldır.Et rengi zengin ve parlaktır.

Cara Cara Portakalı

Cara cara portakal Washington Navel portakalın mutasyonudur.1976’da
Venezuela’da geliştirildi.Washington Navel portakalın çoğu özelliklerini taşır, fakat meyve eti kırmızı etli bir greyfurt gibi koyu pembedir.Hasat zamanı aralık-mart aylarıdır.

Baharı Portakalı

Finike yöresinden seleksiyon ıslahı sonucu belirlenen bir çeşittir. Doğal Mutasyon sonucu Valencia Late çeşitinden oluşmuştur. Ağaçları dayanıklı, geniş, yuvarlak taçlı ve yüksek verimlidir ancak periyodisiteye eğilimi yoktur. Meyveler uzun süre ağaçta kalabilir. Meyveleri Valencia Late çeşitine göre daha ince kabuklu, daha sulu, meyve dilim zarları daha ince olması, aromasının yüksek olması nedeniyle sofralık olarak tüketilebilecek bir çeşittir.

Yorumlar

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Son yorumlar