Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Nedir?

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Nedir? Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Hakında ki Düzenlemeler Neler?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 44. Maddesinde;

‘Devlet, toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek, erozyonla kaybedilmesini önlemek ve topraksız olan veya yeter toprağı bulunmayan çiftçilikle uğraşan köylüye toprak sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri alır.’ denilmektedir.

45. maddesinde ise;

‘Tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır.’ denilmektedir.

1989 yılına kadar toprak ve arazi korunması ve amaç dışı kullanımı ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. 11.03.1989 tarihinde yapılan düzenlemelerle bu konudaki uygulamalar Köy Hizmetleri Müdürlüklerince yürütülmüştür.

2001 yılından itibaren çıkarılan yönetmelikle bu konudaki uygulamalar İl Tarım Müdürlüklerine devredilmiştir.

5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 18 Temmuz 2005 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi ile uygulamalar bu kanun, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Uygulama Yönetmeliği, Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Arazi Toplulaştırmasına İlişkin Tüzük, Toprak ve Arazi Sınıflaması Standartları Teknik Talimatı ve 22.12.2010 Tarihli 6163 Sayılı Talimat-1 çerçevesinde yürütülmektedir.

KANUNUN AMACI;Toprağın doğal veya yapay yollarla kaybını ve niteliklerini yitirmesini engelleyerek; Korunmasını, Geliştirilmesini, Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı arazi kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemektir.

KANUNUN KAPSAMI; Bu Kanun, arazi ve toprak kaynaklarının;

Bilimsel esaslara uygun olarak belirlenmesi, Sınıflandırılması, Arazi kullanım planlarının hazırlanması, Amaç dışı ve yanlış kullanımların önlenmesi, Korumayı sağlayacak yöntemlerin oluşturulmasına ilişkin sorumluluk, görev ve yetkilerin tanımlanması ile ilgili usul ve esasları kapsar.

KANUN ALTI BÖLÜMDEN OLUŞMAKTADIR

I. BÖLÜM : Amaç, Kapsam ve Tanımlar

II. BÖLÜM : Arazi Mülkiyet Hakkının Kullanımı ve Toprak Koruma Kurulu’nun Teşekkülü

III. BÖLÜM : Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi

IV. BÖLÜM : Toprakların Korunması ve Arazi Kullanımı

V. BÖLÜM : Özendirme, Denetim, Yaptırımlar, Gelir ve Giderler

VI.BÖLÜM :Tüzük, Yönetmelikler, Değiştirilen, Geçici ve Son Hükümler

5403 SAYILI KANUN İLE AŞAĞIDAKİ GÖREV VE SORUMLULUKLAR GETİRİLMİŞTİR

-Arazi ve toprak etüdü, sınıflama ve haritalama işlerini yapmak,

-Toprak ve arazi veri tabanına ilişkin çalışmaları yapmak,

-Arazi kullanım planlarını yapmak,

-Tarımsal amaçlı arazi kullanım planlarını hazırlamak,

-Tarımsal üretim potansiyeli yüksek ovaların belirlenmesi işlemlerini yapmak,

-Toprak ve arazilerin korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılması ile ilgili çalışmalar yapmak, uygulanmasını sağlamak, izlemek ve değerlendirmek, toprak, su, biyolojik çeşitlilik gibi doğal kaynakların doğal olaylar veya arazi kullanımından kaynaklanan bozulmalarını önlemek için gerekli tedbirleri almak,

-Tarım dışı arazi kullanım taleplerini değerlendirmek,

-Tarım alanlarının korunması ve amacına uygun kullanımını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve zorunlu hallerde amacı dışında kullanımına izin vermek,

-Dağıtılmayan hazine arazilerinin değerlendirilmesini sağlamak,

-Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği yaparak, arazi değerlendirmesine esas nüfus, iklim, toprak, bitki, hidroloji, jeoloji ve diğer arazi bilgilerini temin etmek,

-Tarım arazilerinin korunması ve geliştirilmesine yönelik uygulanmış veya planlanan projelerin tarımsal üretime etkileri yönünden incelenmesi ve değerlendirilmesi için ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, yatırım önceliklerinin belirlenmesine yardımcı olmak

-Tarım arazilerinin bölünmesini engellemek amacı ile gerekli çalışmaları yapmak,

-Tarım arazilerinin tevhit, ifraz ve vasıf değişikliği gibi taleplerini değerlendirmek,

-Toprak koruma kurullarının sekretarya hizmetlerini yürütmek, çalışmalarda bulunmak ve katılım sağlamak,

5403 sayılı Kanun kapsamında yapılan özel arazi toplulaştırma taleplerini değerlendirmek, kontrol etmek,

-Sorunlu ve sorunlu olabilecek tarım arazilerini tespit etmek ve uygun projeler (Erozyon, drenaj, arazi ıslahı vs.) hazırlamak ve uygulamak.

TOPRAK KORUMA KURULU’ NUN TEŞEKKÜLÜ

Başkan: Vali

Başkan Yardımcısı ve Sekretarya: İldeki Tarımdan Sorumlu Birim

Üyeler: 1 - Maliye Bakanlığının ildeki temsilcisi

2 - Plan yapma yetkisine sahip üç kamu kuruluşu.

3 - Ülke çapında örgütlenmiş üç meslek veya sivil toplum kuruluşu temsilcisinden oluşur.

Kurulun gündeminde özel kanunlarla koruma altına alınmış alanlar, DSİ proje alanı ve Tarım Reformu Uygulama Alanı ilan edilen yerlerde sözü edilen Kurumların temsilcileri de kurula katılır.

5403 sayılı kanun ile birlikte 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (c) bendi eklenmiştir.

“c) Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere plânlanamaz.” denilerek tarım dışı kullanım izni alınmayan tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı yasaklanmıştır.

TARIM ARAZİLERİNİN YANLIŞ KULLANIMLARINDA UYGULANACAK CEZALAR

Valilikçe tespit yaptırılarak sorumlular bir kez uyarılır ve projeye uygunluk sağlanması için azami üç ay süre verilir. Bu sürenin sonunda aykırı kullanımların devam etmesi durumunda faaliyet durdurulur.

Valilikçe arazinin eski haline dönüştürülmesi için yapılan tüm masraflar sorumlulardan tahsil edilir.

Ayrıca, arazinin niteliklerine göre para cezası verileceği hükmü getirilmiştir.

TARIM DIŞI AMAÇLI ARAZİ KULLANIMINDA CEZALAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER

a) Arazi kullanımı için izinsiz işe başlanılmış ve çalışmalar devam ediyorsa; valilik işi tamamen durdurur, yapılan iş tamamlanmış ise kullanımına izin verilmez. Kullanılan arazi tarım dışı amaçlı kullanıma uygun yerlerden ise kullanılan alanın her metre karesi için bir Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir ve bu Kanunda öngörülen tedbirlerle birlikte gerekli izinlerin alınması şartıyla işin tamamlanmasına veya iş bitmiş ise kullanımına izin verilir.

Arazi kullanım plânlarında, tarımsal amaçlı kullanım için ayrılmış arazilerde, izinsiz yapılan bütün yapılar yıkılır ve temizlenir. Arazinin yeniden eski haline gelmesi için yapılan masraflar sorumlulardan tahsil edilir. Ayrıca, zarar verilen tarım arazilerinin, her metre karesi için iki Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir.

b) Toprak koruma projelerine aykırı hareket ederek arazinin tahribine ve/veya diğer koruma ve üretim yapılarına zarar verilirse valilik tarafından sorumlular bir kez uyarılır ve projeye uygunluk sağlanması için azami üç ay süre verilir. Bu sürenin sonunda aykırı kullanımların devam etmesi durumunda yapılan işler valilikçe tamamen durdurulur, verilen kullanım izni iptal edilir ve zarar verilen mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazilerinin her metre karesi için iki Yeni Türk Lirası, marjinal tarım arazilerinin her metre karesi için bir Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Arazinin temizlenmesi ve eski haline dönüştürülmesi için yapılacak masraflar ve verilen bu cezalar sorumlulardan tahsil edilir.

09.02.2007 tarih ve 29429 sayılı resmi gazetede yayımlanan 5578 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile parsel büyüklükleri ve arazi bölünmeleri ile ilgili aşağıdaki yeni düzenlemeler yapılmıştır.

MADDE 8 – Tarım arazileri; doğal özellikleri ve ülke tarımındaki önemine göre, nitelikleri Bakanlık tarafından belirlenen mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri olarak sınıflandırılır. Ayrıca Bakanlık tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve kullanımı ile ilgili farklı sınıflandırmalar yapabilir.

Tarımsal faaliyetin ekonomik olarak yapılabildiği en küçük alana sahip ve daha fazla küçülmemesi gereken yeter büyüklükteki tarımsal arazi parsel büyüklüğü, bölge ve yörelerin toplumsal, ekonomik, ekolojik ve teknik özellikleri gözetilerek Bakanlık tarafından belirlenir. Belirlenen küçüklüğe erişmiş tarımsal araziler miras hukuku bakımından bölünemez eşya niteliğini kazanmış olur. Tarımsal arazinin bu niteliği tapu kütüğüne şerh edilir.

Belirlenen parsel büyüklüğü; mutlak tarım arazileri ve özel ürün arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde 0,3 hektar ve marjinal tarım arazilerinde 2 hektardan küçük olamaz. Tarım arazileri bu büyüklüklerin altında ifraz edilemez, bölünemez veya küçük parsellere ayrılamaz. Ancak çay, fındık, zeytin gibi özel iklim ve toprak istekleri olan bitkilerin yetiştiği yerler ile seraların bulunduğu alanlarda, yörenin arazi özellikleri daha küçük parsellerin oluşmasını gerekli kıldığı takdirde, Bakanlığın uygun görüşü ile daha küçük parseller oluşturulabilir.

Bakanlığın uygun görüşü ile kamu yatırımları için ihtiyaç duyulan yerler hariç olmak üzere tarım arazileri, belirlenen büyüklükteki parsellerden daha küçük parçalara bölünemez. Bölünemez büyüklükteki tarım arazilerinin mirasa konu olmaları ve üzerlerinde her ne şekilde gerçekleşmiş olursa olsun birlikte mülkiyetin mevcut olması durumunda, bu araziler ifraz edilemez, payları üçüncü şahıslara satılamaz, devredilemez veya rehnedilemez. Bu araziler hakkında 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun özgülemeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır."

Denetim görevi Bakanlığa, Valiliklere ve Kurullara verilmiştir.

Yorumlar

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Son yorumlar